คู่มือการใช้งาน
Student by Aleanor
ระบบบริหารจัดการข้อมูลนักเรียนและบันทึกคะแนน/เกรด สำหรับสถานศึกษาไทย — คู่มือนี้ครอบคลุมทุกบทบาท ตั้งแต่ติดตั้ง จัดการข้อมูล กรอกคะแนน ไปจนถึงออกใบแสดงผลการเรียน
01 ระบบนี้คืออะไร
Student by Aleanor เป็นระบบเว็บสำหรับโรงเรียน/วิทยาลัย ใช้เก็บข้อมูลนักเรียน ครู เปิดรายวิชาในแต่ละห้อง/เทอม กรอกคะแนน คำนวณเกรดอัตโนมัติ และให้นักเรียนดูผลการเรียนของตนเองได้ รองรับทุกระดับชั้น (ป. / ม. / ปวช. / ปวส. / อุดมศึกษา)
ผู้ดูแลระบบ
จัดการข้อมูลทั้งหมด ผู้ใช้ ห้องเรียน รายวิชา ปีการศึกษา รายงาน และสำรองข้อมูล
ครูผู้สอน
ตั้งหมวดคะแนน กรอกคะแนน คำนวณเกรด ล็อกผล และส่งออกรายงานชั้นเรียน
นักเรียน
ดู GPA/GPAX ผลการเรียนแยกเทอม คะแนนรายหมวด และแก้ไขโปรไฟล์ของตนเอง
ติดตั้งง่าย
PHP ล้วน ไม่ต้องใช้ Composer — อัปโหลดไฟล์แล้วเปิดตัวติดตั้งผ่านเว็บได้เลย
02 การติดตั้ง
ระบบออกแบบให้ติดตั้งง่ายแบบเดียวกับสคริปต์ PHP ทั่วไป ไม่ต้องรัน Composer และ
ไม่มีโฟลเดอร์ vendor/
สิ่งที่ต้องมี
- PHP เวอร์ชัน 8.1 ขึ้นไป (extension:
pdo_mysql,mbstring,json,fileinfo,opensslและเปิดallow_url_fopen) - MySQL 5.7+ หรือ MariaDB 10.3+
- License Key จาก madewithai.store และเซิร์ฟเวอร์ต้องออกอินเทอร์เน็ตได้ตอนติดตั้ง
- พื้นที่โฮสต์ปกติ (shared host ก็ใช้ได้)
ขั้นตอนติดตั้ง (Wizard 6 ขั้น)
อัปโหลดไฟล์ทั้งหมดขึ้นโฮสต์ แล้วเปิดเว็บไซต์ — ถ้ายังไม่ได้ติดตั้ง ระบบจะ พาไปหน้าติดตั้งให้อัตโนมัติ (หรือเปิด https://โดเมนของคุณ/installer.php ตรง ๆ) แล้วทำตามขั้นตอน:
- ตรวจระบบ — ตรวจ PHP, extension และสิทธิ์โฟลเดอร์ รายการที่ไม่ผ่านจะบอกวิธีแก้
- License — ยอมรับเงื่อนไข แล้วกรอก License Key (
XXXXX-XXXXX-XXXXX-XXXXX) ระบบตรวจกับเซิร์ฟเวอร์ทันที - ฐานข้อมูล — กรอก host / ชื่อฐานข้อมูล / user / password ถ้ายังไม่มีระบบจะสร้างให้ · ถ้าฐานข้อมูลมีตารางอยู่แล้ว ระบบจะ ไม่ลบ จนกว่าจะติ๊กยืนยัน
- สถานศึกษา — ชื่อ คำขวัญ ระบบภาคเรียน ปีการศึกษาเริ่มต้น และเกณฑ์เกรด
- ผู้ดูแลระบบ — สร้างบัญชี admin คนแรก
- ติดตั้ง — ตรวจทานสรุป แล้วกด “เริ่มติดตั้ง” ระบบจะเปิดใช้งาน License สร้างตารางทั้งหมด (รวม migration)
เขียน
config/config.phpและล็อกตัวติดตั้ง
installer.php ด้วยตนเอง และตรวจว่าโฟลเดอร์
storage/ กับ public/uploads/ เขียนไฟล์ได้ (สิทธิ์ 755/775)
License
ระบบตรวจ License กับ madewithai.store ทุก 24 ชั่วโมง — ถ้าติดต่อเซิร์ฟเวอร์ไม่ได้ยังใช้งานต่อได้อีก 3 วัน (ผู้ดูแลจะเห็นแถบเตือนนับถอยหลัง) หลังจากนั้นระบบจะถูกระงับชั่วคราวจนกว่าจะตรวจสอบได้ ผู้ดูแลจัดการได้ที่เมนู License (/admin/license): ดูสถานะ · ตรวจสอบตอนนี้ · เปลี่ยน Key · ยกเลิกบนเซิร์ฟเวอร์นี้ (ย้ายเครื่อง) เพื่อนำ Key ไปใช้ที่เซิร์ฟเวอร์ใหม่
รันบนเครื่อง (สำหรับนักพัฒนา)
เปิด Terminal ในโฟลเดอร์โปรเจกต์ แล้วสั่ง:
php -S localhost:8001 -t public/
จากนั้นเปิด http://localhost:8001 —
ต้องตั้งค่า app.url ใน config/config.php ให้ตรงกับพอร์ตที่ใช้
03 เข้าสู่ระบบ & บทบาท
เปิดหน้า /login แล้วกรอกชื่อผู้ใช้และรหัสผ่านที่ได้รับ ระบบจะพาไปยังแดชบอร์ดที่เหมาะกับบทบาทของคุณโดยอัตโนมัติ
| บทบาท | เข้าถึงอะไรได้ | หน้าแรกหลังล็อกอิน |
|---|---|---|
| ผู้ดูแลระบบ | ทุกอย่างในระบบ | /dashboard |
| ครู | เฉพาะรายวิชาที่ตนสอน | /dashboard |
| นักเรียน | ผลการเรียนของตนเองเท่านั้น | /dashboard |
04 ปรับแต่งหน้าตา
คลิกที่ รูปโปรไฟล์มุมขวาบน เพื่อเปิดเมนูตั้งค่าส่วนตัว — การตั้งค่าจะถูกบันทึกไว้ในเบราว์เซอร์ของคุณ (เฉพาะเครื่องนี้) ไม่กระทบผู้ใช้คนอื่น
| ตัวเลือก | ทำอะไรได้ |
|---|---|
| โหมด | สว่าง · มืด · อัตโนมัติ (ตามระบบเครื่อง) |
| สีหลัก | 8 สีให้เลือก (ฟ้า เซจ พลัม รอยัล ฯลฯ) |
| ฟอนต์ | Sarabun · Noto Sans Thai · IBM Plex · Prompt · Kanit |
| ขนาดตัวอักษร | กระชับ · ปกติ · สบายตา · ใหญ่ |
★ ตั้งค่าส่วนตัว & เปลี่ยนรหัสผ่าน
ผู้ใช้ ทุกบทบาท (ผู้ดูแลระบบ / ครู / นักเรียน) สามารถจัดการบัญชีของตัวเองได้ — คลิกรูปโปรไฟล์มุมขวาบน แล้วเลือก “ตั้งค่าส่วนตัว” หรือเข้าที่ /account โดยตรง
| ทำอะไรได้ | รายละเอียด |
|---|---|
| แก้ไขอีเมล | อัปเดตอีเมลติดต่อของบัญชีตนเอง |
| เปลี่ยนรหัสผ่าน | ต้องกรอกรหัสผ่านปัจจุบันให้ถูกต้องก่อน แล้วตั้งรหัสใหม่ (อย่างน้อย 8 ตัวอักษร) + ยืนยันให้ตรงกัน |
★ ติดตั้งเป็นแอป (Add to Home Screen)
ระบบรองรับการบันทึกลงหน้าจอหลักของมือถือ/แท็บเล็ต เปิดใช้งานได้เหมือนแอปจริง โดยจะใช้ favicon ของสถานศึกษา เป็นไอคอนแอป (ถ้าไม่ได้ตั้ง favicon จะใช้โลโก้แทน)
| อุปกรณ์ | วิธีติดตั้ง |
|---|---|
| iPhone / iPad (Safari) | กดปุ่มแชร์ → “เพิ่มไปยังหน้าจอโฮม” (Add to Home Screen) |
| Android (Chrome) | เมนู ⋮ → “ติดตั้งแอป” หรือ “เพิ่มลงในหน้าจอหลัก” |
05 ภาพรวมสำหรับผู้ดูแลระบบ
แดชบอร์ด Admin แสดงสถิติพื้นฐาน (จำนวนนักเรียน ครู ห้อง วิชา) ปี/เทอมปัจจุบัน เมนูจัดการด่วน และประวัติการเข้าใช้งานล่าสุด เมนูทั้งหมดอยู่ในแถบด้านซ้าย
06 ผู้ใช้ · นักเรียน · ครู
ผู้ใช้งาน /admin/users
จัดการบัญชีทุกบทบาท ค้นหา แบ่งหน้า รีเซ็ตรหัสผ่าน และลบ (soft-delete)
ครู /admin/teachers
เมื่อสร้างครู ระบบจะ สร้างบัญชีผู้ใช้ (role = teacher) ให้อัตโนมัติ ในขั้นตอนเดียว
นักเรียน /admin/students
เพิ่มทีละคน หรือ นำเข้าจากไฟล์ CSV ได้ครั้งละหลายคน
รูปแบบไฟล์ CSV (หัวคอลัมน์ที่จำเป็น):
student_code, first_name_th, last_name_th, birthdate
วันเกิดใช้รูปแบบ YYYY-MM-DD · รหัสผ่านเริ่มต้น = วันเกิดในรูป ddmmyyyy
(เช่น เกิด 15/05/2012 → รหัสผ่าน 15052012) และระบบจะบังคับให้เปลี่ยนรหัสครั้งแรกที่ล็อกอิน
07 ห้อง · วิชา · ปีการศึกษา
ปีการศึกษา & เทอม /admin/academic-years
สร้างปีการศึกษา (พ.ศ.) และเทอมภายใน กดปุ่ม “ตั้งเป็นปัจจุบัน” เพื่อกำหนดปี/เทอมที่ใช้งานอยู่ (มีได้ครั้งละหนึ่งเท่านั้น ระบบจะสลับให้อัตโนมัติ)
ห้องเรียน /admin/classrooms
ผูกกับปีการศึกษา เลือกครูประจำชั้น และระบุระดับชั้น (ป./ม./ปวช. ฯลฯ)
รายวิชา /admin/subjects
รหัสวิชาต้องไม่ซ้ำ กำหนดหน่วยกิต 0.5–10.0
เปิดวิชาในห้อง /admin/class-subjects
นี่คือหัวใจที่เชื่อมทุกอย่างเข้าด้วยกัน — เลือก วิชา + ห้อง + เทอม + ครูผู้สอน + เกณฑ์เกรด เมื่อเปิดแล้ว ครูจึงจะเห็นวิชานั้นในระบบของตนเองและเริ่มกรอกคะแนนได้
08 เกณฑ์เกรด
หน้า /admin/grade-scales ใช้กำหนดช่วงคะแนน → เกรด → แต้ม (grade point) ระบบมาพร้อม 2 เกณฑ์มาตรฐาน:
- Thai 4.0 — 4 / 3.5 / 3 / 2.5 / 2 / 1.5 / 1 / 0
- A–F — A / B+ / B / C+ / C / D+ / D / F
เลือกเกณฑ์ต่อรายวิชาได้ตอนเปิด Class Subject และตั้งเกณฑ์เริ่มต้นได้ที่หน้าตั้งค่า
★ จัดการตารางเรียน & ผู้ช่วย AI
เมนู ตารางเรียน (หมวดวิชาการ) ให้ผู้ดูแลจัดคาบเรียนของทุกรายวิชาได้จากที่เดียว ตามห้อง/ชั้น/สาขา นักเรียนในห้องนั้นจะเห็นตารางของตนเองอัตโนมัติ
- เลือกห้องเรียน (ช่องค้นหาพิมพ์ชื่อห้องได้) แล้วกด “จัดตาราง” ที่รายวิชา
- เพิ่มคาบ: เลือกวัน · คาบ · เวลาเริ่ม–สิ้นสุด · ห้อง
- ระบบ เตือนเมื่อเวลาทับ กับวิชาอื่นในห้องเดียวกัน — กด “เพิ่มแบบบังคับ” เพื่อข้ามการตรวจได้
- ดู ตารางรวมของห้อง ทั้งสัปดาห์ได้จากปุ่มด้านบน
09 รายงาน GPA
หน้า /admin/reports/gpa ให้เลือก ห้องเรียน และ (ถ้าต้องการ) เทอม แล้วแสดง:
- GPA เฉลี่ย / สูงสุด / ต่ำสุด ของทั้งห้อง
- กราฟแสดงการกระจายของ GPA (histogram)
- ตารางรายชื่อนักเรียนพร้อม GPA และลิงก์พิมพ์ใบแสดงผลรายคน
ถ้าไม่เลือกเทอม จะคิดเป็น GPAX สะสมทั้งปีของห้องนั้น
10 สำรอง & กู้คืนข้อมูล
หน้า /admin/backups สำรอง/กู้คืนฐานข้อมูลทั้งหมด ด้วย PHP ล้วน (ไม่ต้องใช้ mysqldump)
สำรองข้อมูล
- กดปุ่ม “สร้าง backup” ระบบจะ dump ทุกตารางเป็นไฟล์
.sql.gz - ไฟล์เก็บใน storage/backups/ และแสดงในรายการให้ ดาวน์โหลด หรือ ลบ ได้
กู้คืน (Restore)
- เลือกไฟล์
.sqlหรือ.sql.gzแล้วกด Restore - ระบบจะ สร้าง backup ของข้อมูลปัจจุบันก่อนเสมอ เผื่อต้องย้อนกลับ
- จากนั้นจึงนำเข้าข้อมูลจากไฟล์ที่อัปโหลด
11 ตั้งค่าระบบ
หน้า /admin/settings จัดเป็น แท็บ (บันทึกครั้งเดียวมีผลทุกแท็บ):
| แท็บ | ตั้งค่าได้ |
|---|---|
| ข้อมูลทั่วไป | ชื่อสถานศึกษา · คำขวัญ · โลโก้ · favicon / ไอคอนแอป · สีหลักของระบบ |
| การศึกษา | เกณฑ์เกรดเริ่มต้น · ระบบการศึกษา (2/3 ภาค) |
| ความปลอดภัย | จำนวนครั้ง login ก่อนล็อก · เวลาล็อก · จำนวนรายการต่อหน้า · เปิด/ปิดสมัครเอง |
| AI | เปิด/ปิดผู้ช่วย AI · เลือกผู้ให้บริการ · โมเดล · API key |
| อัปเดตระบบ | URL manifest สำหรับตรวจเวอร์ชันใหม่ |
★ ผู้ช่วย AI
เปิดใช้งานได้ที่ ตั้งค่าระบบ → แท็บ AI รองรับหลายผู้ให้บริการ: Ollama (เครื่องตัวเอง), Groq, OpenAI, Google Gemini, Anthropic Claude — API key เก็บฝั่งเซิร์ฟเวอร์เท่านั้น ไม่ส่งออกหน้าเว็บ
| ใครใช้ | ช่วยอะไร |
|---|---|
| ทุกคน | ปุ่มผู้ช่วยลอยมุมจอ — ถาม-ตอบการใช้งานระบบ/เรื่องเรียน |
| ครู | ร่างความเห็นสมุดพกรายคนจากเกรด |
| นักเรียน | วิเคราะห์ผลการเรียน + แนะนำเทคนิคพัฒนา |
| ผู้ดูแล | ให้ AI ช่วยเสนอคาบเรียนที่ไม่ชนกัน |
★ อัปเดตระบบ
เมนู อัปเดตระบบ (/admin/system) ตรวจเวอร์ชันใหม่จาก manifest แล้วอัปเดตได้ในคลิกเดียว — ระบบจะ สำรองข้อมูลก่อนอัปเดตเสมอ และไม่แตะไฟล์ config / storage / uploads
12 ขั้นตอนการให้เกรด (ภาพรวม)
สำหรับครู เริ่มจากหน้า /teacher/classes ซึ่งแสดงรายวิชาที่คุณสอน แต่ละวิชาทำตามลำดับ 4 ขั้นนี้:
- ตั้งหมวดคะแนน — กำหนดว่าวิชานี้เก็บคะแนนอะไรบ้าง น้ำหนักเท่าไร
- กรอกคะแนน — ใส่คะแนนนักเรียนแต่ละคนในตาราง (บันทึกอัตโนมัติ)
- คำนวณ & ตรวจ — ดูตัวอย่างเกรดที่ระบบคำนวณให้
- ล็อกผล — ปิดการแก้ไข นักเรียนเห็นผลทันที
13 ตั้งหมวดคะแนน
ในหน้ารายวิชา เลือก “หมวดคะแนน” แล้วเพิ่มหมวดต่าง ๆ เช่น เก็บคะแนน / กลางภาค / ปลายภาค / จิตพิสัย แต่ละหมวดกำหนด คะแนนเต็ม และ น้ำหนัก (%)
| หมวด | คะแนนเต็ม | น้ำหนัก |
|---|---|---|
| เก็บคะแนน | 30 | 30% |
| กลางภาค | 20 | 20% |
| ปลายภาค | 40 | 40% |
| จิตพิสัย | 10 | 10% |
| รวม | 100% |
14 กรอกคะแนน
เลือก “กรอกคะแนน” จะเห็นตาราง: แถว = นักเรียน, คอลัมน์ = หมวดคะแนน
- พิมพ์คะแนนในช่อง ระบบ บันทึกอัตโนมัติทันที (ไม่ต้องกดบันทึก)
- ใช้ Tab / Enter เลื่อนช่องถัดไปได้
- ช่องที่เว้นว่างจะถูกคิดเป็น 0 ตอนคำนวณเกรด
15 คำนวณ & ล็อกผล
เลือก “เกรด / ล็อกผล” เพื่อให้ระบบคำนวณและแสดงตัวอย่าง
สูตรคำนวณ
คะแนนรวม = Σ ( คะแนนที่ได้ ÷ คะแนนเต็มของหมวด ) × น้ำหนักหมวด
เกรด = ช่วงใน “เกณฑ์เกรด” ที่คะแนนรวมตกอยู่
- กด “คำนวณเกรด” เพื่อดูตัวอย่าง (ยังไม่ล็อก แก้คะแนนเพิ่มได้)
- ตรวจความถูกต้อง — เช็คว่าน้ำหนักรวม 100% และมีคะแนนครบ
- กด “ล็อกผล” เพื่อปิดการแก้ไขถาวร — นักเรียนเห็นผลในแดชบอร์ดทันที
16 ส่งออกรายงาน
ในหน้าเกรดของแต่ละวิชา มีปุ่มส่งออก 3 แบบ:
| ปุ่ม | ได้ไฟล์ | เหมาะกับ |
|---|---|---|
| พิมพ์ / PDF | เปิดหน้าพิมพ์ในแท็บใหม่ → กดพิมพ์/บันทึก PDF | เอกสารทางการ ฟอนต์ไทยคมชัด |
| Excel | ไฟล์ .xls | เปิดแก้ใน Excel / Google Sheets |
| CSV | ไฟล์ .csv | นำเข้าระบบอื่น |
★ จัดตารางสอน
ถ้าผู้ดูแลตั้งรายวิชาเป็นโหมด “ให้ครูจัดเอง” ครูจะจัดคาบเรียนของวิชานั้นได้จากหน้ารายวิชาที่สอน — เพิ่มวัน/เวลา/ห้องได้เหมือนฝั่งผู้ดูแล นักเรียนในห้องจะเห็นตารางทันที
★ รายงานของฉัน (ครู)
เมนู รายงาน สรุปผลการเรียนของทุกรายวิชาที่ครูสอนไว้ในที่เดียว
- หน้าภาพรวม — การ์ดสรุป (จำนวนวิชา · นักเรียนรวม · ผ่าน · ไม่ผ่าน) + ตารางแต่ละวิชาพร้อมคะแนนเฉลี่ยและสถานะล็อกผล
- รายงานรายวิชา — กราฟการกระจายเกรด (A–F), แถบสถานะนักเรียน (กำลังเรียน/จบ/ฯลฯ), และรายชื่อนักเรียนพร้อมคะแนน+เกรด
17 แดชบอร์ด & GPAX (นักเรียน)
เมื่อนักเรียนล็อกอิน จะเห็นการ์ดสรุปสำคัญ:
- GPAX — เกรดเฉลี่ยสะสมทุกเทอม (แสดงตัวเลขใหญ่)
- GPA เทอมนี้ — เฉพาะเทอมปัจจุบัน
- วิชาเทอมนี้ — จำนวนวิชาที่ลงเรียน และที่ประกาศผลแล้ว
ด้านล่างเป็นตารางวิชาเทอมปัจจุบัน คลิกที่วิชาเพื่อดูคะแนนรายหมวด
18 ผลการเรียน & ใบ PDF
หน้า /student/transcript แสดงผลการเรียนทั้งหมด แยกตามปี/เทอม พร้อม GPA แต่ละเทอม และ GPAX สะสมด้านบน — เห็นเฉพาะวิชาที่ครู ประกาศผล (ล็อก) แล้ว
- คลิก “รายละเอียด” ที่วิชา เพื่อดูคะแนนแยกหมวดและสัดส่วนที่คิด
- กดปุ่ม “พิมพ์ / บันทึก PDF” เพื่อออกใบแสดงผลการเรียนอย่างเป็นทางการ
★ ตารางเรียน & ลงทะเบียนเรียน
หน้า /student/schedule แสดง ตารางเรียนรายสัปดาห์ ของนักเรียน รวมวิชาในห้องประจำ (homeroom) และวิชาที่ลงทะเบียนเพิ่มเอง — จัดกลุ่มตามวัน
- วิชาที่เปิดให้ ลงทะเบียนเอง อยู่ที่หน้า /student/enroll — เห็นจำนวนที่นั่งคงเหลือ
- ระบบ ตรวจเวลาเรียนทับ อัตโนมัติ — ถ้าวิชาที่จะลงชนเวลากับวิชาที่มีอยู่ จะลงไม่ได้ พร้อมบอกว่าชนกับวิชาใด
- ถอนรายวิชาได้ตราบที่ยังเปิดรับลงทะเบียน
19 โปรไฟล์ & เปลี่ยนรหัสผ่าน
หน้า /student/profile นักเรียนแก้ไขได้เฉพาะข้อมูลติดต่อและรหัสผ่าน:
| แก้ไขได้ | แก้ไขไม่ได้ (ติดต่อ Admin) |
|---|---|
| อีเมล · เบอร์โทร · ที่อยู่ · รหัสผ่าน | ชื่อ-สกุล · รหัสนักเรียน · เลขบัตรประชาชน · ห้องเรียน |
20 คำถามที่พบบ่อย
เปลี่ยนรหัสผ่านเองได้ไหม?
ลืมรหัสผ่าน (เข้าระบบไม่ได้) ทำอย่างไร?
กด “ล็อกผล” ไม่ได้ ขึ้นว่าน้ำหนักไม่ครบ 100%
นักเรียนยังไม่เห็นเกรด ทั้งที่ครูกรอกคะแนนแล้ว
ต้องลง Composer หรือ vendor ไหม?
นำเข้านักเรียน CSV แล้ว error
student_code, first_name_th, last_name_th, birthdate และวันเกิดเป็น YYYY-MM-DD · บันทึกไฟล์เป็น UTF-8หลังล็อกผลแล้วพบว่ากรอกคะแนนผิด
21 อภิธานศัพท์
| GPA | เกรดเฉลี่ยของเทอมหนึ่ง ๆ |
| GPAX | เกรดเฉลี่ยสะสมทุกเทอมรวมกัน |
| Class Subject | “รายวิชาที่เปิดในห้อง+เทอม” มอบหมายครูและเกณฑ์เกรด — หน่วยที่ครูใช้กรอกคะแนน |
| หมวดคะแนน | กลุ่มคะแนนย่อยในวิชา เช่น เก็บคะแนน กลางภาค ปลายภาค |
| ล็อกผล | ปิดการแก้ไขคะแนน/เกรด แล้วประกาศผลให้นักเรียนเห็น |
| เกณฑ์เกรด | ตารางแปลงคะแนนรวม → เกรด → แต้ม (เช่น Thai 4.0) |
| soft-delete | การลบแบบซ่อน (ข้อมูลยังอยู่ใน DB แต่ไม่แสดง) |